Yangın sonrası Kızılçam (Pinus brutia Ten.) sahalarında doğal ve yapay gençleştirme başarısı ve gelişme durumları
DOI:
https://doi.org/10.53463/tafor.2026vol6iss1pp9-12Anahtar Kelimeler:
Kızılçam- Fidan gelişimi- Doğal gençleştirme- Yapay gençleştirme- Fidan boyu- Kök boğazı çapıÖzet
Bu çalışma, Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğü Çandır Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde yer alan ve 2021 yılında meydana gelen orman yangını sonrasında doğal ve yapay yollarla gençleştirilen kızılçam (Pinus brutia Ten.) sahalarında yürütülmüştür. Bu amaçla, doğal ve yapay olmak üzere iki saha seçilmiş ve her bir sahada üçer örnek alan belirlenmiştir. Her örnek alandan rastgele seçilen 30'ar fidan olmak üzere toplam 180 fidanın kök boğazı çapı ve fidan boyu ölçülmüştür. Elde edilen veriler bağımsız iki örneklem Student t-testi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre doğal ve yapay gençleştirme sahaları arasında kök boğazı çapı ve fidan boyu bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir (p>0,05). Doğal gençleştirme sahasında başarı oranı %75, yapay gençleştirme sahasında ise %80 olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, uygun orijin kullanımı, yeterli tohum kaynağı ve yangın sonrası elverişli saha koşulları sağlandığında doğal gençleştirmenin başarılı bir şekilde uygulanabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, yangın sonrası uygun orijinlerden yeter miktarda tohum bulunması durumunda, doğal gençleştirmenin öncelikli olarak değerlendirilmesi hem hızlı ve başarılı, hem de ekonomik bir uygulama olacaktır.
İndirmeler
Referanslar
Baykara E (2023). Yanan ve doğal olarak gençleştirilen kızılçam (Pinus brutia Ten.) sahalarında gençleştirme ve fidan büyüme performansı. Yüksek Lisans Tezi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, İzmir.
Boydak M (1993). Kızılçamın silvikültürel özellikleri, uygulanabilecek gençleştirme yöntemleri ve uygulama esasları. Uluslararası Kızılçam Sempozyumu Bildirileri, 18-23 Ekim 1993, Marmaris, 146-158. T.C. Orman Bakanlığı.
Boydak M (2004). Silvicultural characteristics and natural regeneration of Pinus brutia Ten.—A review. Plant Ecology 171:153-163.
Boydak M, Dirik H, Çalıkoğlu M (2006). Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) biyolojisi ve silvikültürü. OGEM Vakfı Yayınları, Ankara.
IPCC (2022). Climate Change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Pörtner HO, Roberts DC, Tignor M, Poloczanska ES, Mintenbeck K, Alegría A, Craig M, Langsdorf S, Löschke S, Möller V, Okem A, Rama B (Eds), Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA.
Kavgacı A, Čarni A, Tecimen HB, Özalp G (2016). Diversity and ecological differentiation of post-fire succession on three site types of Pinus brutia forests in the Mediterranean region of Turkey. iForest - Biogeosciences and Forestry 9:138-146.
McIver JD, Ottmar RD (2007). Fuel mass and stand structure after post-fire logging of a severely burned ponderosa pine forest in northeastern Oregon. Forest Ecology and Management 238:268-279.
Neyişçi T (1987). Kızılçamın ekolojisi. In: Öktem E (Ed), Kızılçam. El Kitabı Dizisi No. 2, pp 23-56. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları.
OGM (2024). Silvikültür uygulamalarının teknik esasları. Tebliğ No: 317. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Silvikültür Dairesi Başkanlığı, Ankara
OGM (2025). Ülkemiz ormanlarının bel kemiği kızılçam. Orman Genel Müdürlüğü, Ankara.
Pausas JG, Keeley JE (2021) Wildfires and global change. Frontiers in Ecology and the Environment 19(7):387-395.
SPSS Inc. (2002). SPSS for Windows, Version 11.5. Chicago, IL, USA
Ünlü M (2025). Orman varlığı ve orman yangınlarının etkisi. International Journal of Geography and Geography Education 55:212-229.
İndir
Yayınlandı
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sekizgen Academy
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
